به گزارش خبرنگار تازههای اقتصاد، در پارکینگهای سایپا، حدود ۵۲ هزار خودرو منتظر چند قطعه هستند؛ قطعاتی که به گفته مدیران این شرکت تنها ۱۷ درصد نیاز قطعهای خودروهای ناقص را تشکیل میدهند. نسبت میان این دو عدد در نگاه نخست عجیب به نظر میرسد؛ چگونه کسری بخشی محدود از قطعات میتواند دهها هزار خودرو را از ورود به بازار بازدارد؟
پاسخ را باید در ماهیت زنجیره تولید جستوجو کرد. در صنعت خودرو، ارزش یک قطعه تنها به قیمت آن محدود نمیشود. گاهی نبود یک قطعه کوچک میتواند خودرویی را که بخش عمده هزینه تولید آن پرداخت شده، از چرخه فروش خارج کند. به همین دلیل، مسئله خودروهای ناقص بیش از آنکه یک چالش فنی باشد، به یک مسئله اقتصادی تبدیل میشود.
بر اساس اعلام مدیرعامل سایپا، تکمیل این خودروها میتواند بین ۱۷ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی را وارد چرخه عملیاتی شرکت کند. همین عدد به خوبی نشان میدهد پشت دیوار پارکینگها تنها چند ده هزار خودرو متوقف نشدهاند، بلکه بخشی از منابع مالی صنعت خودرو نیز در انتظار تکمیل فرآیند تولید قرار گرفته است.
سرمایهای که باید چند بار گردش کند
اهمیت خودروهای ناقص صرفاً به ارزش روز آنها محدود نمیشود. در اقتصاد، سرمایه زمانی بیشترین کارایی را دارد که بتواند در یک دوره زمانی چندین بار میان خرید مواد اولیه، تولید، فروش و سرمایهگذاری مجدد گردش کند.
اما خودروهای ناقص این چرخه را کند میکنند. سرمایهای که باید به درآمد یا ایفای تعهدات منجر شود و دوباره وارد فرآیند تولید شود، در پارکینگها متوقف میشود. در نتیجه نه تنها بخشی از منافع اقتصادی مورد انتظار محقق نمیشود، بلکه فرصت استفاده مجدد از همان منابع نیز به تعویق میافتد.
از این منظر، خسارت خودروهای ناقص صرفاً خواب سرمایه نیست؛ بلکه کاهش سرعت گردش منابع در یکی از بزرگترین صنایع کشور است؛ موضوعی که در نهایت خود را در کاهش بهرهوری سرمایه و افزایش هزینههای تولید نشان میدهد.
گلوگاهی که زنجیره تولید را کند میکند
صنعت خودرو صرفاً از چند شرکت خودروساز تشکیل نشده است. صدها شرکت قطعهسازی، تولیدکنندگان مواد اولیه، صنایع فلزی، حملونقل و خدمات فنی به این صنعت وابستهاند.
زمانی که دهها هزار خودرو در مرحله نهایی تولید متوقف میشوند، بخشی از جریان مالی مورد انتظار در کل زنجیره نیز با تأخیر مواجه میشود. این مسئله میتواند بر برنامهریزی تولید، سفارشگذاری مواد اولیه و فعالیت بنگاههای وابسته اثر بگذارد.
به همین دلیل، خودروهای ناقص را نمیتوان صرفاً یک مسئله مربوط به پارکینگهای خودروسازان دانست؛ این موضوع به نحوه گردش منابع در کل زنجیره خودرو ارتباط پیدا میکند.
ظرفیتهای نهفته در تکمیل خودروهای ناقص
در جریان بازدید اخیر رئیس سازمان بازرسی کل کشور از سایپا، موضوع تأمین نقدینگی، ایفای تعهدات معوق و رفع موانع تولید از جمله محورهای مورد بحث بود. در عین حال، برآورد مدیرعامل سایپا نشان میدهد تکمیل خودروهای ناقص میتواند بین ۱۷ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی را وارد چرخه عملیاتی شرکت کند و ظرفیت مالی و عملیاتی آن را افزایش دهد.
همین مسئله یک پرسش مهم را مطرح میکند؛ اینکه چه میزان از چالش موجود به کمبود منابع مالی بازمیگردد و چه میزان به گرههای موجود در زنجیره تأمین و فرآیند تکمیل خودروها مربوط است؟
واقعیت آن است که در بسیاری از موارد، رفع یک گلوگاه تولیدی میتواند آثار اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته باشد. چراکه با تکمیل خودروهای ناقص، بخشی از داراییهای متوقفشده به محصول قابل عرضه تبدیل میشوند و منابعی که پیشتر در پارکینگها راکد مانده بودند، دوباره به چرخه اقتصادی بازمیگردند.
شاید مهمترین درس ماجرای ۵۲ هزار خودروی ناقص این باشد که در صنایع بزرگ، گاهی یک گلوگاه کوچک میتواند آثار اقتصادی بزرگی ایجاد کند. امروز مسئله تنها چند قطعه یا چند هزار خودرو نیست؛ مسئله به نحوه گردش سرمایه، بهرهوری منابع و کارایی زنجیره تأمین در یکی از صنایع پیشران کشور بازمیگردد.
نظر شما